Auto-Deleveraging (ADL) to końcowy etap likwidacji na rynku futures, który jest stosowany tylko wtedy, gdy płynność rynkowa jest niewystarczająca do pełnego pokrycia strat likwidowanej pozycji.

Ten mechanizm zarządzania ryzykiem na rynku futures jest używany podczas likwidacji pozycji, aby zagwarantować, że po jej zamknięciu twój balans nie stanie się ujemny.

Podczas likwidacji system musi spełnić kluczowy warunek: użytkownik musi w pełni pokryć swój dług. Innymi słowy, po zakończeniu likwidacji saldo nie może spaść poniżej zera.

Istnieją jednak wyjątkowe sytuacje, w których nie jest to możliwe. Na przykład gdy podczas realizacji zlecenia likwidacyjnego cena zmienia się zbyt szybko lub na rynku brakuje płynności.

Właśnie dla takich ekstremalnych przypadków stosowany jest mechanizm Auto-Deleveraging (ADL).

Ogólna koncepcja

Głównym celem jest zamknięcie pozycji likwidowanego użytkownika zanim jego saldo stanie się ujemne.

ADL nie jest standardową częścią każdej likwidacji. To mechanizm końcowy, który uruchamia się tylko wtedy, gdy zwykła płynność rynkowa jest już niewystarczająca.

Jak przebiega likwidacja

Proces odbywa się etapami.

Etap 1. Płynność rynkowa

Najpierw wykorzystywana jest płynność rynkowa. To pierwsza linia ochrony systemu, która pozwala na absorpcję zleceń likwidacyjnych poprzez dostępne zlecenia w arkuszu. Płynność jest zapewniana przez dostawców płynności, aby nie angażować użytkowników z dochodowymi pozycjami. Jeśli jej wolumen jest wystarczający, pozycja zostaje całkowicie zamknięta na tym etapie i ADL nie jest używany.

Etap 2. Aktywacja ADL

Jeśli płynności brakuje, część pozycji pozostaje otwarta i pojawia się ryzyko ujemnego salda. W tym momencie system przechodzi do ADL.

Dodaje do arkusza dodatkowe zlecenia limit, aby zamknąć pozostałą część pozycji.

ADL jest wyłącznie ostatnim mechanizmem i nigdy nie jest stosowany przed całkowitym wyczerpaniem płynności rynkowej.

Jak działa ADL

Zlecenia limit w arkuszu (order book)

Zlecenia ADL są umieszczane w arkuszu po cenie bankructwa. To poziom, przy którym kapitał likwidowanego użytkownika zbliża się do zera. Takie podejście gwarantuje, że twój balans nie stanie się ujemny nawet przy gwałtownych ruchach rynku.

Zlecenia ADL to zwykłe zlecenia limit, które trafiają do książki zleceń. Nie są realizowane natychmiast i zachowują się jak standardowa płynność rynkowa. Oznacza to, że mogą zostać wykonane lub pozostać niewykonane – w zależności od warunków rynkowych.

Jeśli w momencie ich dodania lub przed realizacją pojawi się wystarczająca zewnętrzna płynność, zlecenia ADL mogą w ogóle nie zostać zrealizowane. Sam fakt ich pojawienia się nie gwarantuje więc realnego wpływu na rynek lub inne pozycje.

Wolumen zleceń ADL

Wszystkie zlecenia oprócz ostatniego: wolumen równy pełnemu rozmiarowi pozycji kontrahenta.

Ostatnie zlecenie: może być równe lub mniejsze (aby zamknąć dokładnie potrzebny wolumen).

Cena bankructwa (Bankruptcy Price)

Przed rozpoczęciem likwidacji system zapisuje parametry rynkowe i oblicza cenę, po której można zamknąć pozycję bez ryzyka ujemnego salda.

Ta cena to cena bankructwa.

Obliczenie opiera się na:

• aktualnej cenie rynkowej (Last Price)
• stosunku całkowitego zabezpieczenia do użytej marży (Margin Fraction)
• taker_fee_rate (opłata za realizację zlecenia)

Najpierw wyznaczany jest parametr d:

d = Margin Fraction - 2 × taker_fee_rate

Następnie:

• dla pozycji Long cena jest nieco niższa od rynku
  PriceADL = LastPrice × (1 - d)
• dla pozycji Short nieco wyższa
  PriceADL = LastPrice × (1 + d)

Dzięki temu pozycja zostaje zamknięta bez powstania długu.

Kto uczestniczy w ADL

Na rynku futures łączny wolumen pozycji long i short zawsze się równoważy. Oznacza to, że przy likwidacji jednej strony system wykorzystuje stronę przeciwną jako źródło płynności.

Jeśli likwidowana jest pozycja short – używane są pozycje long. Jeśli likwidowana jest pozycja long – używane są short.

Uczestnicy, których pozycje mogą zostać wykorzystane, tworzą kolejkę ADL. Nie są oni likwidowani – ich pozycje służą jako płynność do zamknięcia innych traderów.

Jakie pozycje mogą być użyte

System nie wybiera wszystkich pozycji.

Wykorzystywane są tylko te z dodatnim rankingiem (zyskowne).

Pozycje stratne nie biorą udziału.

Jak tworzona jest kolejka

Dla każdego rynku tworzone są oddzielne listy pozycji Long i Short.

Każda pozycja otrzymuje wewnętrzny ranking zależny od:

• poziomu zysku
• efektywnej dźwigni

Dla pozycji zyskownych:

Ranking = (% zysku) × (Efektywna dźwignia)

gdzie:

% zysku = Niezrealizowany zysk / |Wielkość pozycji w money|

Efektywna dźwignia = |Wielkość pozycji w money| / Equity konta

Im większy zysk i wyższa dźwignia, tym wyższa pozycja w kolejce.

Jak przebiega wybór

System działa sekwencyjnie.

Bierze listę przeciwnych pozycji i zaczyna od najwyższego rankingu.

Następnie dobiera kolejne pozycje, aż łączny wolumen wystarczy do pełnego zamknięcia likwidowanej pozycji.

W razie potrzeby wykorzystana może być tylko część ostatniej pozycji.

Przykład

Przykład:

Likwidowana jest pozycja Short 10 BTC przy cenie rynkowej $42,000. System oblicza rankingi traderów Long:

Trader A (ranking 0.26 – najwyższy priorytet)

• Pozycja: 5 BTC, zysk $35,000
• Wybrany: 5 BTC zamknięte

Trader B (ranking 0.167 – drugi priorytet)

• Pozycja: 8 BTC, zysk $8,000
• Wybrany: 5 BTC zamknięte, 3 BTC pozostają otwarte

Trader C (ranking -0.05)

• Pozycja: 6 BTC, strata -$3,000
• NIE WYBRANY (tylko dodatnie rankingi)

Obliczenie ceny ADL:

LastPrice = $42,000

Margin Fraction likwidowanego ≈ 0.02

taker_fee_rate = 0.05% = 0.0005

d = 0.02 - 2 × 0.0005 = 0.019

Dla Short: PriceADL = $42,000 × (1 + 0.019) = $42,798

Wynik:

• Pozycja 10 BTC została zamknięta po $42,798 (uczciwa cena, nieco wyższa od rynkowej)
• Traderzy A i B zachowali zysk
• Trader C jest chroniony (pozycje stratne nie są ruszane)
• Saldo likwidowanego pozostało nieujemne

ADL Grade: twój priorytet w kolejce

Czym jest ADL Grade?

ADL Grade pokazuje twoje miejsce na liście priorytetów na tym rynku. To wskaźnik prawdopodobieństwa, że twoja pozycja zostanie użyta podczas ADL.

Jak obliczany jest ADL Grade

1. Wszystkie pozycje na rynku są sortowane według rankingu.
2. Wyznaczane jest twoje położenie: k = (twoje miejsce) / (łączna liczba), gdzie 0 < k ≤ 1
3. ADL Grade obliczany jest według wzoru:

Jeśli k < 0.5:    Grade = 0

Jeśli k < 0.73:   Grade = 1

Jeśli k < 0.87:   Grade = 2

Jeśli k < 0.95:   Grade = 3

Jeśli k ≥ 0.95:   Grade = 4

Poziomy ADL Grade

Grade 0–1: Mało prawdopodobne, że zostaniesz wybrany

Grade 2–3: Umiarkowane i wysokie ryzyko wyboru w ADL

Grade 4: Zostaniesz wybrany w pierwszej kolejności, jeśli wystąpi ADL

Co wpływa na twój Grade

• Ranking twojej pozycji — im wyższy, tym wyższy Grade
• Liczba innych traderów — przy tym samym rankingu twoje miejsce zależy od liczby uczestników rynku
• Aktualizacja w czasie rzeczywistym — przy zmianie ceny i zyskowności twojej pozycji

Co się dzieje podczas ADL

Jeśli twoja pozycja zostanie wybrana:

1. Twoja pozycja zostanie zamknięta po cenie obliczonej przez system (na podstawie LastPrice i parametrów marży likwidowanego)
2. Otrzymasz powiadomienie z detalami zamknięcia (wolumen, cena)
3. Twoje otwarte zlecenia na tym rynku zostaną anulowane

Dlaczego wybierają właśnie ciebie

• Jesteś na zysku — możesz pozwolić sobie na zamknięcie pozycji
• Twój ranking jest wystarczająco wysoki — masz priorytet na tym rynku
• Inni traderzy z niższym rankingiem są chronieni

Zarządzanie ryzykiem

Śledź ADL Grade

• Jeśli masz Grade 2–4, jesteś w strefie ryzyka
• Rozważ zmniejszenie pozycji lub dźwigni

Zmniejszaj dźwignię

• Wysoka dźwignia zwiększa efektywną dźwignię i twój ranking
• Zmniejszenie dźwigni obniża twój Grade

Używaj stop-loss

• Pozycje stratne nie są wybierane do ADL
• Stop-loss przenosi twoją pozycję na stratę przed wystąpieniem ADL

Uzupełniaj marżę na czas

• Nie dopuszczaj do likwidacji — ADL uruchamia się tylko przy likwidacji innych
• Im wyższa twoja marża, tym bezpieczniej

Podsumowanie

ADL to końcowy mechanizm ochrony systemu.

Uruchamia się tylko wtedy, gdy rynek nie jest w stanie samodzielnie zamknąć likwidacji.

Jego zadaniem jest zakończenie procesu bez ujemnych sald i z minimalnym wpływem na rynek.

W normalnych warunkach nie jest używany i pozostaje narzędziem awaryjnym na skrajne sytuacje.